Disclaimer

Dit onderzoek is kleinschalig, en resultaten kunnen variëren per persoon. Visualisatie vervangt geen professionele psychologische of medische zorg.

De opzet van het onderzoek: hoe we visualisatie bij trauma onderzochten

Tijdens een telefonische sessie van 15 minuten kregen de deelnemers drie visualisaties aangeboden, waarbij niet over het trauma werd gesproken. Vervolgens moesten zij deze visualisaties thuis minstens drie keer per week gedurende drie weken herhalen, met behulp van een geluidsopname van de sessie.

Deelnemers en selectiecriteria

Om het onderzoek overzichtelijk te houden, werden alleen deelnemers geselecteerd die één trauma hadden en duidelijk wisten welke klachten daaruit voortkwamen. Daarnaast mochten zij geen andere ernstige klachten hebben, zoals ernstige depressie of persoonlijkheidsstoornissen, die de resultaten konden beïnvloeden.

Het onderzoek werd in twee groepen uitgevoerd:

• Eerste groep: 5 deelnemers, waarvan 1 uitviel
• Tweede groep (3 maanden later): 9 deelnemers, waarvan 1 uitviel

In totaal hebben 12 deelnemers drie weken lang de visualisaties uitgevoerd. De resultaten van beide groepen zijn samengevoegd. Eén deelnemer had uiteindelijk drie trauma’s die elkaar beïnvloedden. Hoewel ‘meerdere trauma’s’ een uitsluitingscriterium was, zijn de gegevens van deze deelnemer toch meegenomen vanwege hun waardevolle informatie.

De deelnemers konden zelf aangeven in welke categorie hun trauma viel. Van de 12 deelnemers die het onderzoek hebben afgerond:

• Verlies: 2 deelnemers
• Onveilige opvoeding: 6 deelnemers (7 inclusief uitvallers)
• Misbruik/mishandeling: 3 deelnemers (4 inclusief uitvallers)
• Ongeval: 0 deelnemers
• Geweld/criminaliteit: 1 deelnemer

 

Onderzoeksmethode: meten van effecten van visualisatie bij trauma

Bij elke therapie speelt de therapeutische relatie een belangrijke rol. Voor dit onderzoek werd deze invloed bewust beperkt. Deelnemers kregen tijdens een telefonische sessie van 15 minuten twee of drie visualisaties, waarbij niet over het trauma werd gesproken. Vervolgens moesten zij de visualisaties minstens drie keer per week, drie weken lang thuis herhalen met behulp van een geluidsopname van de sessie.

Om uit te sluiten dat het effect werd veroorzaakt door het contact met de therapeut, kregen twee deelnemers alleen de opname en deden ze de visualisaties niet telefonisch met de onderzoeker.

Het doel van het onderzoek was te meten of de traumagerelateerde klachten verbeteren, onafhankelijk van de mate van stress en tevredenheid in het dagelijks leven.

Vragenlijst
Deelnemers vulden vóór en na de drie weken visualisatie een vragenlijst in. Hierin werd gevraagd naar:

• Stress
• Tevredenheid
• ‘Last van’ klachten, zoals boosheid, angsten, onrust en een slecht zelfbeeld

Omdat de beleving van klachten afhankelijk is van andere factoren (zoals werk, gezin of gezondheid), werd gekeken naar veranderingen ten opzichte van de beginwaarden. De antwoorden na drie weken werden vergeleken met de startwaarden, en ook met de resultaten enkele maanden later, toen de deelnemers niet meer visualiseerden.

De vragenlijst omvatte onder andere:

Hoeveel stress of zorgen heb je door werk?
Hoeveel stress of zorgen heb je door familie?
Hoeveel stress of zorgen heb je door gezin?
Hoeveel stress of zorgen heb je over je relatie of gemis daaraan?
Hoeveel stress of zorgen heb je over financiën?
Hoeveel stress of zorgen heb je over je gezondheid?

Hoe tevreden ben je over jezelf?
Hoe tevreden ben je over je leven?
Hoe tevreden ben je over je lichaam?
Hoe tevreden ben je over je gezondheid?
Hoe was je humeur de afgelopen week? (ook hier graag een cijfer tussen 1 en 10.)

Hoeveel last heb je afgelopen week gehad van stress?
Hoeveel last heb je afgelopen week gehad van innerlijke boosheid?
Hoeveel last heb je afgelopen week gehad van angsten?
Hoeveel last heb je afgelopen week gehad van onrust?
Hoeveel last heb je afgelopen week gehad van slecht zelfbeeld?

 

Welke visualisaties gebruik ik voor dit onderzoek

Visualisaties in dit onderzoek: Symbolische Rescripting

Voor dit onderzoek is Symbolische Rescripting toegepast. Omdat de trauma’s van de deelnemers voor iedereen verschillend waren, zou gewone Rescripting voor ieder persoon specifiek en persoonlijk moeten zijn, wat gedetailleerde kennis van het trauma vereist. Dat lijkt op therapie en was juist niet de bedoeling van dit onderzoek.

Daarom werd gekozen voor Symbolische Rescripting: visualisaties met een symbolische werking op het onderbewuste, zonder in te gaan op specifieke details, herinneringen of emoties. Door de symboliek wordt direct het emotionele brein en het oerbrein (reptielenbrein) aangesproken, waardoor de effecten diepgaand zijn en spanningen kunnen oplossen. Het rationele brein, de neocortex, wordt hierbij gepasseerd.

Er werden drie visualisaties uitgevoerd:

1. Neutraliseren van terugkerende beelden (niet alle deelnemers hadden zulke beelden, dus sommigen hebben deze visualisatie overgeslagen.)
2. Het trauma loslaten
3. Het bewustzijn bevrijden van het trauma en de gevolgen

Deze visualisaties zijn persoonlijk door mij ontwikkeld op basis van jaren praktijkervaring. De precieze inhoud wordt niet gedeeld, omdat bekendheid met de visualisaties het rationele brein zou activeren en het effect zou verminderen.

 

Reactie van de deelnemers direct na de telefonische visualisaties:

Ik voel me een beetje leeg ofzo. Ik voel nu meer rust.

Heeft goed gedaan. Zacht in het lichaam, ontspannen, heel veel rust, ik voel rust in mijn lijf.

Opgelucht en blij, een heel stuk lichter, alsof ik de hele wereld aankan, een heel verschil.

Een heel vrij en bevrijd gevoel. Ik voelde ook sensaties door mijn lichaam gaan van 'Splash!  Weg ermee!'

Opgelucht, relaxt, voelt goed.

Het voelt goed, blij, vrijheid, lucht, ruimte, beelden zijn nu blanco.

Geweldig! Heel licht. Licht en leeg. Een heel stuk lichter.

Voelde me echt meer lichter .. van spanning.

Licht, fris, opgeruimd, meer energiek, luchtig

Ik voel me vrij, ik word er helemaal emotioneel van!

Geweldig! Heel licht. Licht en leeg. Een heel stuk lichter.

De deelnemers die het met alleen een opname deden:

Rustig en “zwaar”

Ik had wel herkenning dat zaken wegstoppen (en verdwenen zijn) wat verlichtend voelde maar ik heb nog niet een grote denkverandering ervaren na de sessie. Ik had een korte tijd het gevoel dat ik me niet zo druk moet maken over dat beeld maar dat ebt ook weer weg.

De uitvallers:

Om de een of andere reden voelt jouw stem, echt sorry hiervoor, niet zo fijn voor mij.

Een stuk opgeruimder

 

Resultaten van visualisatie bij trauma: wat het onderzoek laat zien

Belangrijkste bevindingen: visualisatie en trauma in cijfers

Meetbare effecten van visualisatie bij traumaverwerking

De tabel laat zien hoe de scores van de 12 deelnemers veranderden: van de beginwaarden vóór het onderzoek, naar de gemiddelde score per persoon, vervolgens de scores na drie weken visualisatie, het gemiddelde per persoon, en tot slot de verbetering of verslechtering, inclusief het percentage verandering.

		begin	gemiddeld	eind	gemiddeld		beter/slechter
	stress	247	20,6	186	16,6		19%  minder stress
	tevredenheid	376	31,3	436	26,3		16%  meer tevredenheid
	last	278	23,2	183	15,2		36%  minder last

Uit deze cijfers blijkt dat de deelnemers na 3 weken visualisatie gemiddeld 19% minder stress ervaren, en 16% meer tevredenheid. Dat kan natuurlijk ook aan andere omstandigheden liggen. Maar dat zij 36% minder last hebben van stress, innerlijke boosheid, angsten, onrust, en slecht zelfbeeld, staat niet in verhouding tot de cijfers voor stress en tevredenheid.

De percentages per onderdeel:
26% minder last van stress
30% minder last van innerlijke boosheid
38% minder last van angsten
46% minder last van onrust
40% minder last van slecht zelfbeeld

 

Analyse met alleen deelnemers die aan de criteria voldeden

Deelnemer 12 bleek tijdens het onderzoek meerdere trauma’s te hebben, die elkaar beïnvloedden. Dit was een uitsluitingscriterium voor het onderzoek. Wanneer we de resultaten berekenen zonder deze deelnemer, zijn de resultaten:

• Last van stress: 33% minder
• Last van innerlijke boosheid: 39% minder
• Last van angsten: 46% minder
• Last van onrust: 52% minder
• Last van slecht zelfbeeld: 45% minder

 

Deelnemers over effectiviteit: visualisatie als traumatherapie

Welke veranderingen merkten deelnemers in hun traumagerelateerde klachten na 1 week, 3 weken en 2–5 maanden visualisatie?

Na 1 week: De deelnemers kregen de vraag: “Merk je verschil?”

• 1 deelnemer: negatief (het werd erger)
• 1 deelnemer: neutraal (zowel positieve als negatieve effecten)
• 8 deelnemers: positief
• 2 deelnemers: erg positief

Na 3 weken: De vraag luidde: “Voelt het trauma nu anders? Voel je verbetering, verslechtering of geen verschil wat betreft je trauma-gerelateerde klachten?”

• 1 deelnemer: negatief
• 1 deelnemer: neutraal
• 3 deelnemers: positief
• 7 deelnemers: erg positief

Opvallend was dat vijf deelnemers na drie weken een hogere ‘last’-score hadden (gemiddeld +5 punten, 33%), terwijl vier van hen aangaven zich beter tot veel beter te voelen. Deelnemers met een lage beginscore (<15 punten) konden een lichte toename van klachten ervaren, terwijl deelnemers met een hoge beginscore (>19 punten) allemaal verbetering rapporteerden. Dit betekent dat lichte klachten relatief snel als een groot percentage kunnen verschijnen, terwijl bij zware klachten zelfs kleine verbeteringen een laag percentage opleveren.

Na 2 of 5 maanden: Deelnemers werd gevraagd: “Hoe voel je je nu, nu je de visualisaties niet meer doet? Was het effect blijvend?”

• 1 deelnemer voelde zich slecht, zonder duidelijk trauma-gerelateerd verband
• 2 deelnemers voelden enige verbetering
• 9 deelnemers ervoeren duidelijke verbetering

Deze resultaten tonen aan dat visualisatie bij de meeste deelnemers een blijvend positief effect had op trauma-gerelateerde klachten.

 

Ervaringen van deelnemers: visualisatie als tool bij trauma

De ervaringen van de deelnemers werden op drie momenten gemeten:

1. Na 1 week: “Merk je verschil?”
2. Na 3 weken: “Voelt het trauma nu anders?”
3. Na 2 of 5 maanden: “Hoe voel je je nu, nu je de visualisaties niet meer doet? Was het effect blijvend?”

 

Deelnemer 1

Na 1 week visualiseren

Ja ik merkte dat ik juist veel meer last had van mijn herinnering aan het trauma, ik dacht er de hele tijd aan en ik voelde me helemaal niet goed, tegen paniek aan. Het uitgummen vond ik op zich wel fijn en de andere 2 visualisaties lukten ook wel, alleen de rest van de dag was het veel meer in mijn bewustzijn dan anders. Daarom heb ik even een pauze ingelast.

Na 3 weken visualiseren

Ja het is verder weg. Ik kan het gevoel erbij niet goed meer oproepen.

Weggestopt? Nee niet weggestopt, meer alsof het er niet meer is

5 Maanden later

Het gaat heel goed! Ik heb er nauwelijks meer last van. De herinnering schiet af en toe nog wel eens door me heen, maar ik voel er eigenlijk niks meer bij. Dus het werkt goed.

 

Deelnemer 2

Na 1 week visualiseren

Ik merk dat ik soms wegval, op het einde.
Net of ik weg ben, in een droom zit … snap je wat ik bedoel?
Kan het moeilijk uitleggen.
Het geeft zoveel rust, dat ‘is' wat ik merk op dat moment.

Na 3 weken visualiseren

Ik merk meer rust. Rust wat ik niet goed kan omschrijven.. een staat van ‘zijn’ wat super voelt. Ik heb het idee dat ik met een andere blik richting mijn ouders kijk. Een soort berusting. De visualisatie op zich was iets waar ik vaak bij weg ‘viel’…. soms bijna zelfs in slaap. Dat was vooral bij de laatste week, net of het ‘goed’ was en ik wat minder bij de les mocht zijn. Al met al een prachtige ervaring! :)

Weggestopt? Dat vind ik lastig, daar heb ik persoonlijk misschien wat langer de tijd voor nodig dit te ontdekken, hoe ik nu reageer richting mijn ouders.

5 Maanden later

Ik ervaar de laatste 3 /4 week zoveel rust richting mijn ouders. Erg fijn.

Deelnemer 3

Na 1 week visualiseren

Ik merk zeker verschil, komt ook boosheid, verontwaardiging en verdriet naar boven. Visualisaties geven verlichting, het werkt een beetje door elkaar heen. Neem ook meer rust voor mezelf. Ik voel me ook krachtiger.

Na 3 weken visualiseren

Ja, al werkt het wel afwisselend, boosheid en verdriet, dan doe ik de visualisaties weer. Verbetering heeft de overhand. 3e wk was moeilijker vol te houden.

Weggestopt? Nee

5 Maanden later

Op dit moment gaat het minder goed. Ik moet voor mijn gevoel ook duidelijker grenzen aangeven, naar de buitenwereld toe. Ik vind het lastig te duiden voor mezelf, is het iets wat onbewust aan het trauma vastzit, of iets wat met een karakter eigenschap te maken heeft.

Deelnemer 4

Na 1 week visualiseren

Ik merk dat ik de rilling krijg wanneer ik naar het beeld moet kijken.
Deze is er niet meer.
Ik voel mij krachtiger.  Net of ik een jas heb afgelegd

Na 3 weken visualiseren

Het voelt nu anders, verbeterd de eerste week voelde ik een verschuiving in mn eigen kracht. Ik sta hier nu veel sterker in. In de 1e week kon ik het beeld al niet meer oproepen of voor me zien. Heb daarna nog 2x gepoogd. Lukte niet. Ben toen gestopt en heb er afstand van genomen. Het voelde ook dat ik moest stoppen. Nu kan ik m wel weer voor me zien maar doet het mij niets meer

Weggestopt? Het is er niet meer

5 Maanden later

Ik ben de beelden en het gevoel helemaal kwijt.

Deelnemer 5

Na 1 week visualiseren

 Ik ben wat relaxter en mijn overgevoeligheid voor granen e.d. wordt minder en de huid is rustiger.

Na 3 weken visualiseren

Het voelt anders. De trauma gerelateerde klachten zijn minder. Ik zit beter in mijn vel en heb meer energie. Ik ben nog wel heel alert en houd nog  graag de controle over van alles en nog wat in mijn omgeving. Verder kan ik eigenlijk bijna alles weer eten en drinken zonder klachten te krijgen.

Weggestopt? Ja op zich wel maar iedere keer wanneer ik de visualisatie doe wordt ik er toch weer aan herinnerd.

2 Maanden later

Nu ik de visualisaties niet meer doe voelt het beter. Ik zit op zich goed in mijn vel. Ik  heb helaas alleen wel weer af en toe last van over gevoeligheid voor eten en drinken.

Deelnemer 6

Na 1 week visualiseren

Ik merk verschil in die zin dat ik niet bang ben om mijn mening te geven. Hoe het is voor meerdere mensen weet ik niet. Als ik aan de traumabeelden denk doet het me minder. Alsof het losser is en niet meer in mijn systeem zit. Behalve het 3 e beeld, maar daar heb ik de visualisatie nog niet op gedaan. Die is vandaag aan de beurt. (Ik had drie traumabeelden die bij elkaar hoorden)

Na 3 weken visualiseren

Het voelt anders, alsof het niet meer om mij gaat, het is neutraler. Er kwamen nog andere beelden omhoog en die heb ik op dezelfde wijze aangepakt. Ik heb het meest aan de eerste visualisatie gehad . De visualisaties kan ik heel snel doen. Snel klaar. Had ik dat maar eerder in mijn leven kunnen doen. Er is best veel door bepaald. (angsten, onzekerheid, bang). De trauma gerelateerde klachten : onzekerheid, faalangst om iets van mezelf te laten zien in grote groep of voor publiek: ik weet niet hoe dat nu is. In mijn huidige leven heb ik er niet veel mee te maken.

Weggestopt? Nee, het is eerder neutraal geworden, net als gebeurtenissen die geen impact hadden.

2 Maanden later

Nu ik de visualisaties niet meer doe gaat het nog altijd goed met mij. Ik ervaar een soort doorbraak als het gaat om het geven van mijn mening. Op de een of andere manier voel ik geen schroom meer mijn mond zonodig open te doen. Vooral als ik voel dat ik niet helemaal rechtvaardig wordt bejegend. Dat geeft wel wat ophef in mijn familie- en vriendenkring. Zo kennen ze me niet. Ik hoop dat ik niet teveel doorschiet en er een evenwichtig midden komt en ik er beter mee om leer te gaan.

Deelnemer 7

Na 1 week visualiseren

Ondanks dat mijn moeder een hartaanval heeft gehad in Italie en ik best wat spanningen hiervan heb.. moet ik je zeggen dat ik zeker de visualisaties doe! En ja voel me meer bij mezelf .. en blijf dit doen

Na 3 weken visualiseren

Verbetering. De stress en spanning in mij in de laatste vragen zijn meer door de situatie van mijn moeder .. je beseft terdege dat je als mens ineens zo kwetsbaar kan zijn .. bizar dat dit gebeurt en ik met dit onderzoek me aangemeld had.. t heeft me zeker handvaten gegeven.. en dank jou hiervoor

Weggestopt? Ja

2 Maanden later

Ik voel me nog steeds goed.. en doe soms alsnog visualisaties .. wat echt wel helpt ..

Deelnemer 8

Na 1 week visualiseren

Deze week kreeg ik plotseling de geest en heb ik ons huis daadwerkelijk flink opgeruimd. Daarnaast lijkt het alsof de drempel die ik vaak ervaar als ik een activiteit (werk/sociaal) begin, minder is. Ik zie er minder tegenop, er lijkt minder weerstand te zijn. Het gaat makkelijker.

Na 2 weken visualiseren

Even een tussenbericht over je onderzoekje. Want het is echt wonderlijk wat er gebeurt! Jarenlang heb ik geworsteld met ... Weerstand. En nu, terwijl ik regelmatig de visualisaties doe: ik voel me anders. Daadkrachtiger. Ik neem initiatief, regel van alles. Neem het woord. Nu word ik zichtbaar. Het lijkt alsof ik de drempel die ik altijd voelde, niet meer over hoef. Hij ligt achter me. Ik hoop dat het zo blijft en dat het geen tijdelijke opleving is… Ondertussen ga ik fijn door met visualiseren.

Na 3 weken visualiseren

Ik voel me veel beter! In mijn tussenbericht had ik al aangegeven dat ik me goed voel en dat er nogal wat aan het schuiven is. Ik was best een beetje bang dat het tijdelijk zou zijn, deze positieve verandering. Ik had wel eens vaker een goede dag, maar nu blijven ze maar doorgaan. Ik heb veel minder (tot geen) moeite met ... en ook sociale contacten gaan makkelijker. De drempel die er altijd was, lijkt weg te zijn!

Weggestopt? Nee. Wel opgelost

2 Maanden later

Er is zeker iets doorbroken. Het gaat nog altijd beter op mijn werk. En als het even minder gaat kom ik daar veel makkelijker en sneller doorheen. Het lijkt er zeker op dat het blijvend is.

Deelnemer 9

Na 1 week visualiseren

Het gaat goed. Ik voel me rustiger.

Na 3 weken visualiseren

Ik kijk rustig naar het trauma. Ik vergeef wat er is gebeurd. Ik voel me veel beter.

Weggestopt? Ik heb het trauma juist niet weggestopt. Ik kijk er rustig naar zonder vervelende gedachten.

2 Maanden later

Ik voel me sterker en merk dat ik het verleden kan vergeven.

Deelnemer 10

Na 1 week visualiseren

Ik doe nog steeds (bijna dagelijks) mijn visualisatie oefeningen. En ben enorm positief verrast door het resultaat! Heb het gevoel van een soort van 'kabbelend rimpeleffect' omdat het in één keer voelt alsof op meerdere fronten dingen/situaties op een hele positieve manier lijken om te slaan. Vandaag vroeg zelfs iemand aan me of er een reden was dat ik zo vrolijk was. Dank je wel Jackelien! Ik weet niet hoe het komt maar het voelt alsof ik een heel stuk lichter ben geworden..

Na 3 weken visualiseren

Ik voel zéker ontzettend veel verbeteringen. Wél merk ik, met name als ik moe ben of begin te worden, dat daar voor mijzelf ook een ‘trigger’ ligt. Door dan bewuster mijn rust te pakken en weer de band af te luisteren heb ik de volgende dag alles weer onder controle!

Weggestopt? Ik wil het niet ‘weggestopt’ noemen omdat het niet voelt als wegstoppen. Het voelt meer als geparkeerd.

2 Maanden later

Ik ben enorm verbaasd over het resultaat! Daar waar ik in het verleden al vele therapieën had besteed aan het trauma leek het al vanaf de eerste keer dat ik met jou telefonisch contact had gehad dat het trauma naar de achtergrond verdween. Tot op heden is het resultaat blijvend gebleven. Ik ben niet of nauwelijks meer met het trauma bezig. Ben inmiddels bezig met het 'web' te ontrafelen wat ik, als veiligheid, om mezelf heen had gesponnen en ben al een tijdje weer mijzelf aan het ontdekken

Deelnemer 11

Na 1 week visualiseren

Ik merk dat het me wat rust geeft en dat ik het beter kan plaatsen dat het allemaal niet zo op de voorgrond hoeft te zijn.  Weg is het niet maar ben er wel minder mee bezig zelf merk ik. De beelden  kwamen niet elke week terug en dat is deze week ook niet geweest dus daar kan ik geen oordeel over geven. Ik ga het deze week nog een paar keer herhalen.

Na 3 weken visualiseren

Niet veel anders. Wel meer besef dat het allemaal relatief is.

Weggestopt? Nee

2 Maanden later

Ik merk wel verschil, omdat mijn gedachten simpelweg niet zoveel teruggaan naar dit trauma. Ik denk er minder (nauwelijks) aan en merk dat het me niet zo raakt als het wel ter sprake komt. Misschien heb ik een mate van acceptatie benaderd en heb ik het trauma ook wat meer een plek kunnen geven.

Deelnemer 12

Na 1 week visualiseren

Ik merk wel degelijk verschil. De eerste nacht na jouw oefeningen heb ik zonder onderbreking doorgeslapen. De rest van de week beter geslapen dan daarvoor. Heb meer zin 's morgens vroeg om dingen te gaan doen. Iets meer energie. Iets minder huilbuien. Iets meer vrede over mijn leven. Heb de oefening ook gedaan met een ander trauma extra.

Na 3 weken visualiseren

Eigenlijk heb ik er meer last van en zitten mijn tranen erg hoog. Heb ook een keer overgegeven zomaar uit het niets. Het trauma is wat meer naar boven gekomen.

Weggestopt? Nee.

2 Maanden later

Het gaat  beter dan net na de visualisatie’s. Ik slaap wat beter. Iets meer rust.

Vonden de deelnemers traumatherapie door middel van visualisatie prettig?

Na 3 weken visualisatie te hebben gedaan vroeg ik de deelnemers of ze deze vorm van therapie prettig vonden. 2 Deelnemers vonden het visualiseren niet prettig, de andere 10 deelnemers vonden het wel prettig.
De opmerkingen die hierbij gegeven werden:

Prettig? Eerst niet omdat m’n klachten erger werden, later werd het makkelijker

JA! Niet te langdradig, kort maar krachtig! Geen excuses van… ik heb geen tijd. Dat kan niet ;)

Ja. Het geeft me het gevoel dat ik zelf veel invloed heb.

De andere deelnemers antwoorden alleen met "Ja" of "nee".

 

2 Deelnemers meldden dat door de visualisaties emoties of herinneringen naar boven kwamen.

Bij 1 deelnemer alleen de eerste week, maar na 3 weken was dat helemaal weg. "Ik kan het gevoel erbij niet goed meer oproepen."
De andere deelnemer had meerdere trauma's die elkaar naar boven haalden, en had de visualisaties niet op alle drie traumas toegepast. 2 Maanden later voelde het weer beter.

Als 2 van de 12 deelnemers melden dat er door deze traumabehandeling emoties naar boven komen, dan is dat 17%. Bij andere therapievormen is het juist de bedoeling dat je emoties en herinneringen weer helemaal naar boven haalt, dus 100%.

 

Sommige deelnemers meldden ook veranderingen in het dagelijkse leven:

Ik ervaar een soort doorbraak als het gaat om het geven van mijn mening. Op de een of andere manier voel ik geen schroom meer mijn mond zonodig open te doen. Vooral als ik voel dat ik niet helemaal rechtvaardig wordt bejegend. Dat geeft wel wat ophef in mijn familie- en vriendenkring. Zo kennen ze me niet.

...Collega’s kennen me niet weer. Ik neem initiatief en ook contact met anderen gaat nog steeds veel beter en vooral makkelijker dan voorheen.

En nu, terwijl ik regelmatig de visualisaties doe: ik voel me anders. Daadkrachtiger. Ik neem initiatief, regel van alles. Neem het woord in vergaderingen. Een grappig voorval: na een vergadering werd ik aangesproken door een jonge collega: ‘ben je nieuw?’ Ik werk er al 20 jaar! Maar nu word ik zichtbaar. Het lijkt alsof ik de drempel die ik altijd voelde, niet meer over hoef.

Ben inmiddels bezig met het 'web' te ontrafelen wat ik, als veiligheid, om mezelf heen had gesponnen en ben al een tijdje weer mijzelf aan het ontdekken

Heb het gevoel van een soort van 'kabbelend rimpeleffect' omdat het in één keer voelt alsof op meerdere fronten dingen/situaties op een hele positieve manier lijken om te slaan. Vandaag vroeg zelfs iemand aan me of er een reden was dat ik zo vrolijk was.

 

Is het trauma nu “weggestopt”?

Direct na drie weken visualisatie kregen de deelnemers deze vraag. De bewoording is bewust opvallend gekozen, zodat zij hun persoonlijke beleving in eigen woorden konden uitdrukken. Het ging erom inzicht te krijgen in hoe zij het effect van de visualisaties ervaarden. Hieronder volgen de reacties van de deelnemers:

• Nee niet weggestopt, meer alsof het er niet meer is
• Dat vind ik lastig, daar heb ik persoonlijk misschien wat langer de tijd voor nodig dit te ontdekken, hoe ik nu reageer richting mijn ouders.
• Nee
• Het is er niet meer
• Ja op zich wel maar iedere keer wanneer ik de visualisatie doe wordt ik er toch weer aan herinnerd.
• Nee, het is eerder neutraal geworden, net als gebeurtenissen die geen impact hadden.
• Ja
• Nee. Wel opgelost
• Ik heb het trauma juist niet weggestopt. Ik kijk er rustig naar zonder vervelende gedachten.
• Ik wil het niet ‘weggestopt’ noemen omdat het niet voelt als wegstoppen. Het voelt meer als geparkeerd.
• Nee
• Nee

Ik interpreteer dit als

3x "Nee"
2x "Weet ik nog niet"
3x De emoties zijn neutraal geworden
4x Ja/Het is er niet meer

 

Visualisatie frequentie voor maximaal effect bij trauma

De deelnemers kregen de opdracht om de visualisaties minstens drie keer per week gedurende drie weken via een opname te herhalen. Alle 12 deelnemers die het volledige programma volgden, hielden zich hier de eerste week aan.

Drie deelnemers voltooiden echter niet alle negen sessies in drie weken:

• Eén deelnemer voelde zich slechter na drie weken en had 19% meer ‘last’.
• Eén deelnemer merkte geen verschil, maar scoorde 27% verbetering.
• Eén deelnemer voelde zich beter, maar scoorde 73% slechter, wat volgens die deelnemer te maken had met omstandigheden in de familie.
• Ook de twee uitvallers hadden niet drie keer per week gevisualiseerd. 

Conclusie: alle deelnemers die geen positief effect ervaarden, volgden de visualisaties niet regelmatig. Of de verminderde effectiviteit komt door de lage frequentie of dat ze minder vaak visualiseerden omdat ze geen resultaat zagen, is niet duidelijk.

Drie deelnemers visualiseerden de eerste week dagelijks. Twee van hen verbeterden aanzienlijk (77% en 60%), de derde stopte de derde week en voelde zich beter, hoewel de score een lichte verslechtering liet zien.

Advies voor maximaal effect: visualiseer in de eerste week dagelijks en de daaropvolgende twee weken om de dag. Resultaten kunnen per persoon verschillen.

Gebruik van de opname:

• Zes deelnemers gebruikten geen eigen opname.
• De twee deelnemers uit de controlegroep die alleen de opname gebruikten, vonden het niet altijd prettig; de één had 27% verbetering, de ander 60%.
• De uitvallers en twee andere deelnemers zonder opname visualiseerden minder vaak en behaalden slechtere resultaten (19% en 73% meer ‘last’).

Conclusie: Regelmatig visualiseren via een opname lijkt belangrijk voor een goed resultaat. Het vraagt tijd en motivatie, maar verbetert de effecten op trauma-gerelateerde klachten.

 

Langdurige impact van visualisatie bij traumaverwerking

Twee tot vijf maanden na de visualisaties bleken de resultaten grotendeels gelijk te blijven. Sommige deelnemers merkten een lichte afname, anderen een verdere verbetering ten opzichte van de effecten direct na de drie weken. Over een jaar vullen de deelnemers opnieuw de vragenlijst in; de uitkomsten hiervan zullen later worden verwerkt.

Analyse van deelnemers met minder resultaat

Bij dit onderzoek waren er vijf deelnemers die minder effect van de visualisaties ervaarden:

• Twee deelnemers vielen voortijdig uit.
• Eén deelnemer merkte weinig verbetering na drie weken en ook na twee maanden.
• Eén deelnemer voelde zich beter, maar had een hogere ‘last’-score en voelde zich na vijf maanden weer slechter.
• Eén deelnemer had meerdere trauma’s en ervoer na drie weken minder effect.

Van deze vijf:

• Vier hebben de visualisaties niet minstens negen keer in drie weken herhaald.
• Vier gebruikten geen eigen opname.
• Bij twee deelnemers kwamen emoties of herinneringen omhoog.
• Twee waren ook rationeel en cognitief met het trauma bezig, wat het effect van de visualisatie beperkte.

Ik merk dat ik aan ‘ het opruimen’ ben en probeer om gedrag voortkomend uit trauma meer en meer te doorzien, en los te laten.

 

Waarom visualisatie niet voor iedereen werkt

Visualisatie is niet voor iedereen even effectief. Uit de reacties van de deelnemers blijkt dat factoren zoals motivatie, rationele ingesteldheid, zelfdiscipline en de mate waarin iemand zelf de controle voelt (interne of externe locus) een grote rol spelen. Mensen die hier minder op ingesteld zijn, stoppen sneller of ervaren minder resultaat.

Om een visualisatie goed te laten werken, moeten een aantal voorwaarden aanwezig zijn:

• Het rationele brein moet tijdelijk worden omzeild. Mensen die zeer rationeel ingesteld zijn, kunnen merken dat de visualisatie minder effect heeft wanneer hun denken actief meedoet.
• Interne locus van controle. Je moet een zeker vertrouwen hebben in je eigen vermogen om invloed uit te oefenen. Wie sterk afhankelijk is van externe factoren, kan het lastiger vinden om zelf verantwoordelijkheid te nemen.
• Motivatie om te veranderen. Er moet een oprechte bereidheid zijn om aan jezelf te werken en veranderingen door te voeren.
• Zelfdiscipline. Het is belangrijk om de oefeningen consequent uit te voeren en tegelijkertijd je gedachten actief van klacht naar oplossing te sturen.
• Tijd en energie. Je moet voldoende ruimte in je leven hebben om de visualisaties regelmatig te doen en er aandachtig mee bezig te zijn.

 

Conclusie

Visualisatie kan een waardevolle en efficiënte aanvulling zijn bij traumabehandeling, mits zorgvuldig toegepast en consequent uitgevoerd.

Het onderzoek laat zien dat visualisatie een krachtige techniek kan zijn bij traumaverwerking, met duidelijke verbeteringen in klachten zoals stress, boosheid, angst, onrust en een slecht zelfbeeld. De resultaten wijzen uit dat veel deelnemers na drie weken visualisatie minder last hadden van deze klachten, en dat het effect bij een groot deel van hen ook na enkele maanden aanhield.

Belangrijk is om te beseffen dat visualisatie niet automatisch bij iedereen hetzelfde effect heeft. Het resultaat hangt af van de inzet, motivatie en discipline van de deelnemer én van de kwaliteit van de visualisaties zelf. Effectieve visualisaties zijn helder, krachtig en richten zich direct op het emotionele brein, zodat het rationele denken tijdelijk kan worden gepauzeerd. Hoe beter iemand dat kan, hoe sterker het effect van de visualisatie. Alleen met deze combinatie van goed ontworpen visualisaties en actieve deelname kan het maximale resultaat worden bereikt.