Als je stottert, dan is het automatiseringsproces fout gegaan door stress

Uit wetenschappelijk onderzoek blijkt dat er iets misgaat in de hersenen, dat er een genetische aanleg is, en neurologische factoren. Maar dat zegt niet veel. Mensen die die aanleg hebben hoeven het niet te krijgen, en sommigen hebben het gen niet maar stotteren wel.

Verder blijkt dat het spraakcentrum in de hersenen (centrum van Broca) dikker is, en minder doorbloed wordt, bij mensen die stotteren. Maar het is niet duidelijk of dat de oorzaak is van stotteren, of een gevolg. Dat spraakcentrum wordt normaal gesproken dunner na de kindertijd, "omdat het het zogenoemde 'centrum van Broca' steeds efficiënter gaat werken". Omdat het praten geautomatiseerd wordt, dus. Bij mensen die stotteren blijft dat centrum dik. Omdat praten zoveel moeite blijft kosten? En is het slecht doorbloed omdat er zoveel spanning op zit? Mijn visie: Er gaat niets mis in je hersenen, er gaat iets anders mis.

Als je stottert, dan is het automatiseringsproces van het praten fout gegaan. Misschien door stress of trauma?

Als je ouders nauwelijks naar je luisteren omdat je de hele dag door kletst, maar je opeens strak aankijken omdat je een beetje stottert, en je óók nog het gevoel geven dat dat fout is, dan is dat een indrukwekkende ervaring. En als je moeder dan zegt: “Denk na voor je iets zegt”, of als je broertje er om moet lachen, dan wordt stotteren een beladen ding. Je blijft dan heel bewust praten, en dan gaat het automatiseren niet zoals het hoort.

Stottertherapieën zijn vaak gericht op de ademhaling, niet op de oorzaak

Door de stress gaan spieren aanspannen. Je mond, keel, stembanden, middenrif, je lippen of je tong, of je hele borstkas en rug kunnen gespannen raken. Je ademt daardoor niet vrij, waardoor het praten ook niet makkelijker wordt. Veel stottertherapieën zijn vooral gericht op het losmaken van deze spanning. Je krijgt oefeningen maar daardoor ben je je juist méér bewust bent van hoe je praat. Bij stotter-therapie leer je ook dat je je niet hoeft te schamen, of je leert praten op de uitademing. Dat kan allemaal helpen. Maar de oorzaak is niet opgelost.

Wat je echt nodig hebt, is de emotionele lading er af halen

Mensen die stotteren kunnen zich vaak een heleboel situaties herinneren waarin ze zich rot voelden. Vaak wijten ze dat aan hun gestotter. Maar de reactie van je ouders, van kinderen op school, van collega’s op je werk gaven waarschijnlijk ook spanning. Want als die anderen het gestotter gewoon vriendelijk hadden genegeerd, dan had jij je waarschijnlijk niet zo rot gevoeld. Al die situaties waarin jij je rot voelde kun je met visualisaties aanpakken.

Die reacties van anderen komen nog harder binnen als je hooggevoelig bent.

Door angst en schaamte voor stotteren ga je onbewust die anderen scannen: Je voelt dat de ander ongeduldig wordt, of dat die er iets van vindt. Dat kan voelen als afwijzing. Voor je het weet is je aura te groot en word je onzeker. Waarschijnlijk is dit lang geleden al gebeurd. Daarom is het belangrijk ook te leren je energieveld klein te houden. De energie van anderen komt dan niet zo hard binnen en jij kunt je rustiger en veiliger voelen.

En daarnaast kun je het praten weer automatisch gaan doen

Gewoon niet meer nadenken, gewoon praten? Zo simpel is het niet. Maar met visualisaties kun je van het praten weer een automatisch proces maken. Ik help je daar graag mee.

Helaas kan ik je niet vertellen welke visualisaties dat zijn. Want deze houd ik voor klanten die een afspraak maken. Als je het al gelezen hebt, dan werkt het niet meer als je daarna toch een afspraak maakt.

"Ik luister nog regelmatig naar de opname (van het consult). Volgens mij is het vloeiend praten nog niet echt helemaal geautomatiseerd, vooral bij spanning, maar ik weet zeker dat dat naar verloop van tijd, als ik weer meer zelfvertrouwen heb, gaat gebeuren."

Tip 1: Stottert je kind? Geef geen aandacht aan het stotteren

Wij ouders hebben veel teveel de neiging om te corrigeren. Dat hoeft niet als het om stotteren gaat. Je kind doet niets fout. Als je kind gaat stotteren, besef dan dat dit een fase is die vanzelf over gaat waarschijnlijk. Je kind oefent nog met automatiseren, en hij struikelt soms over letters of woorden. Hij weet het zelf ook wel dus daar hoef je niet op te wijzen. Hoe meer aandacht je er aan geeft, hoe meer stress je kind ervaart. Dat kan het automatiseren juist in de weg zitten.

Tip 2: Geef aandacht aan je kind, niet aan het stotteren

Als je kind struikelt over letters dan duurt het wat langer voordat hij gezegd heeft wat hij wil zeggen. Heb geduld, ga er even bij zitten, neem de tijd. Laat je kind weten dat hij zijn verhaal mag vertellen, ook als dat wat langer duurt.

Tip 3: Begon je pas later te stotteren?

Als mensen later pas beginnen te stotteren, dan komt dat soms door trauma. Stress door een trauma kan in je lichaam tot uiting komen als spanning in de spieren of als onrust, maar ook als angstklachten. Bijvoorbeeld zweten, trillen, een snellere hartslag en een snelle oppervlakkige ademhaling. Deze stress kan ook invloed hebben op de spraak. Begin je eenmaal te stotteren, dan kan angst om te stotteren het juist erger maken. Dus juist ook als je op latere leeftijd pas gaat stotteren: we kunnen proberen te achterhalen wat de oorzaak was, en als we dat boven tafel hebben kunnen we die oorzaak aanpakken met visualisatie. Dat kan zonder er over te praten.

Tip 4: Heb je er een beetje hulp bij nodig? Maak dan een afspraak voor een consult.