Een traumatische gebeurtenis direct goed verwerken, hoe doe je dat?

Hi Jackelien,
Ik heb een vraag over hulp bij verwerking van een nieuw trauma.
Mijn moeder van 79 is afgelopen week slachtoffer geworden van fraude. Emotioneel blijft ze er in hangen. In haar hoofd blijft het gebeuren zich afspelen en kan ze niet begrijpen dat ze erin is getrapt! Dus ze blijft het herhalen in haar hoofd, om proberen grip te krijgen, wat niet lukt. Ze voelt zich lichamelijk ook steeds minder fijn.
Jij werkt met verschillende trauma’s, maar is zo een trauma-in-ontwikkeling zoals hierboven beschreven ook iets waar jij wat mee kan?

Onverwerkte emoties en herinneringen kunnen diep naar het onderbewuste zakken, waardoor je er minder grip op hebt. Daardoor kan het moeilijker zijn de ervaring later te verwerken. Wil je voorkomen dat een gebeurtenis langdurige spanning of negatieve emoties veroorzaakt, probeer er dan direct aandacht aan te geven.

Beïnvloedt een gebeurtenis je emoties, je gedachten of je dagelijks leven? Neem dan contact op met je huisarts of een psycholoog.

Hoe kun je een gebeurtenis goed verwerken?

1. Geef het tijd en aandacht
   Verwerking verloopt vaak geleidelijk. In de eerste periode na een ingrijpende gebeurtenis komen herinneringen en gevoelens vaker naar boven. Ze zakken ook weer weg. Door er aandacht aan te besteden – bijvoorbeeld door rust te nemen en niet alles weg te drukken – kan het verwerkingsproces natuurlijk plaatsvinden. Het belangrijkste is dat je de ervaring niet actief probeert te negeren.
2. Praat of schrijf erover
   Praten of schrijven kan helpen om gedachten en emoties overzichtelijker te maken en inzicht te krijgen. Het helpt je om orde te scheppen in de chaos van wat je hebt meegemaakt en om steun en erkenning te ervaren.

Let op: sommige aspecten van de ervaring kunnen te intens zijn om meteen onder woorden te brengen. Als dat het geval is, kan die informatie tijdelijk in je onderbewuste blijven en later op een andere manier naar boven komen.

1. Zoek afleiding als de gebeurtenis te overheersend is
   Wanneer een gebeurtenis je volledig in beslag neemt, kan het helpen je aandacht tijdelijk ergens anders op te richten. Wandel, puzzel of doe iets anders dat je hoofd leegmaakt. Dit helpt je het gevoel van controle terug te krijgen.

Let op: te veel afleiding kan juist ook het tegenovergestelde effect hebben. Het volledig vermijden van de ervaring kan er juist voor zorgen dat onverwerkte gevoelens naar het onderbewuste zakken.

1. Sta alle emoties toe
   Emoties die bij een gebeurtenis horen, zijn niet altijd logisch of gewenst. Boosheid, angst, verdriet of schuldgevoel kunnen opkomen, zelfs als je weet dat ze niet rationeel zijn. Door deze emoties te erkennen en toe te laten, kunnen ze op een veilige manier worden verwerkt. Het wegdrukken van emoties kan later spanning of angst veroorzaken.

1. Sta alle gedachten toe
   Onredelijke, kinderlijke of irrationele gedachten kunnen opkomen. Bijvoorbeeld schuldgevoel bij een ongeval: “Als ik eerder was opgestaan, was dit niet gebeurd.” Zulke gedachten zijn niet realistisch, maar bevatten vaak veel emotie. Als je deze gedachten onderdrukt, kunnen ze onbewust spanning veroorzaken.

Het toelaten van deze gedachten kan helpen om ze een plek te geven en om de ervaring beter te verwerken.

1. Onderzoek waar het verwerkingsproces vastloopt
   Als je merkt dat een gebeurtenis moeilijk te verwerken is, is er waarschijnlijk iets dat je nog niet kunt accepteren. Dat noemen we de kern van de ervaring. Het is belangrijk dit punt te onderzoeken, zodat het niet naar het onderbewuste zakt waar je er minder grip op hebt.

Lukt het niet zelf? Zoek dan begeleiding. Visualisaties of begeleidende oefeningen kunnen helpen om deze kern veilig te ervaren en de emotionele lading te verminderen.

In het geval van de dame die slachtoffer was van fraude, was de kern: ze kon niet begrijpen hoe het had kunnen gebeuren. Ze voelde zich machteloos. Door een begeleide visualisatie kon ze de gebeurtenis op een veilige manier verwerken.

Is het al een trauma?

Wanneer de kern van de ervaring onbewust wordt, wordt het moeilijker om de gebeurtenis zelf te reguleren of te begrijpen. De emotionele belasting kan blijven bestaan, en praten alleen helpt dan vaak niet meer volledig. In zulke gevallen kan een meer beeldende of begeleide aanpak helpen om de kern van de ervaring aan te pakken en emoties veiliger te ervaren.